Aðsend grein:
Undanfarið hefur skapast umræða um vinnuskólann á Akranesi og þá ákvörðun að bjóða 13–14 ára unglingum ekki hefðbundna vinnu í sumar eins og áður. Það er skiljanlegt að þessi breyting veki spurningar og í sumum tilfellum gremju enda hefur vinnuskólinn verið mikilvægur þáttur í lífi flestra unglinga á Akranesi.
Ástæðan er sú að ekki tókst að ráða nægilega marga flokkstjóra til starfa sem uppfylltu skilyrði til ráðningar. Störfin voru auglýst á Alfreð strax í febrúar og í framhaldinu á heimasíðu bæjarins og samfélagsmiðlum. Greitt var fyrir aukinn sýnileika á Alfreð, umsóknarfrestur lengdur og keyptar auglýsingar á samfélagsmiðlum sem skiluðu 60 þúsund niðurstöðum en engum umsóknum. Þessu til viðbótar var hringt í fjölmarga fyrrverandi flokkstjóra og þess freistað að fá þá aftur til starfa. Það skilaði því að hægt var að manna stöður til að stýra ungmennum í 9. og 10. bekk auk 17 ára, en því miður ekki nægilega marga til að hægt væri að bjóða nemendum í 8. bekk vinnu.
Í kjölfarið hefur orðið nokkuð hávær umræða um að slá megi af kröfum til flokkstjóra, til dæmis með því að lækka lágmarksaldur þeirra úr 20 árum niður í 18 ára. En það er eitt sem mér finnst mikilvægt að við ræðum og hugsum aðeins.
Hvernig fólk viljum við að vinni með börnunum okkar?
Hver og einn flokkstjóri ber ábyrgð á stórum hópi ungmenna. Vinnuskólinn er ekki bara sumarvinna. Hann er fyrsta skref margra, ef ekki flestra ungmenna inn á vinnumarkaðinn. Þetta er ekki bara að mæta á réttum tíma, það þarf að vinna þar ákveðin verk, eiga heilbrigð og góð samskipti og sýna ábyrgð og sjálfstæði. Þess vegna skiptir miklu máli hverja við veljum til að leiða þetta starf.
Í reglugerð nr. 426/1999 um vinnu barna og unglinga er þetta sett mjög skýrt fram. Þar segir að við skipulag vinnu skuli tryggja að „öryggi og andlegu og líkamlegu heilbrigði ungmenna sé ekki hætta búin“. Þetta er ekki formsatriði, þetta er skylda. Í gæðahandbók vinnuskóla Akraness er þessi ábyrgð líka skýr. Þar er lögð áhersla á að flokkstjórar stýri ekki aðeins verkefnum heldur:
- Séu leiðbeinendur og fyrirmyndir.
- Styðji við félagsfærni og samskipti.
- Skapi öruggt og uppbyggilegt umhverfi fyrir ungmenni.
Vinnuskólinn stefnir að ákveðnum markmiðum í starfsemi sinni. Í handbók vinnuskólans kemur einnig fram markmið. Markmiðin eru ekki aðeins að gefa nemendum kost á sumarstörfum, heldur kemur fram að það skuli vera í umhverfi sem einkennist af fræðslu, kennslu, þjálfun og tómstundum. Markmiðin eru einnig að leggja áherslu á mikilvægi og verðmæti starfsins og að stuðla að félagslegum samskiptum og samvinnu.
Þarna er kjarninn í þessu. Að vinna með 13–14 ára unglingum krefst meira en þess að vera tiltækur. Það krefst þroska, ábyrgðar og hæfni til að vera fyrirmynd. Flokkstjórar í vinnuskóla eru ekki bara verkstjórar, þeir eru leiðbeinendur, stuðningur og oft mikilvægir fullorðnir einstaklingar í lífi ungmenna. Á hver sem er að geta unnið með börnum og unglingum? Það er spurning sem ég tel að eigi rétt á sér í umræðunni.
Þegar við stöndum frammi fyrir því að ekki fæst nægilega margt hæft fólk til að sinna þessu starfi, þá þurfum við að taka ábyrgð. Ekki bara fylla upp í ómannaðar stöður. Við viljum tryggja að þau sem taka að sér þetta hlutverk séu tilbúin í það. Gleymum því ekki að vinnuskólinn á að starfa eftir gæðastöðlum, það á ekki bara við um leik- og grunnskóla eða aðra starfsemi. Vinnuskólinn stendur á tímamótum og í því felst tækifæri til að endurskoða hann frá grunni. Förum að horfa á vinnuskólann í takt við nýja tíma, í takt við þær áskoranir sem hverfa ekki við skólaslit grunnskóla að vori. Finnum starfinu farveg þar sem allir unglingar fá verkefni við hæfi í góðu og öruggu umhverfi og tryggjum jákvæða reynslu og gæði í starfinu með því að vanda valið á þeim sem starfa með unglingum.
Það er ekki nóg að hafa vilja, það þarf líka hæfni og það er okkar ábyrgð að standa vörð um það.
Jónína Margrét Sigmundsdóttir
Höfundur er starfandi bæjarfulltrúi og skipar 2.sæti á lista Samfylkingarinnar á Akranesi
